Innovatief en alledaags

IAEA wil patiëntveiligheid tijdens procedures met straling waarborgen

Medische procedures waarbij straling wordt gebruikt, redden elke dag levens over de hele wereld. Een sterk nationaal kader voor stralingsbescherming en -veiligheid zorgt ervoor dat patiënten tijdens deze procedures worden beschermd. De IAEA heeft vorige maand in Estland een proefproject uitgevoerd voor een nieuw type adviesmissie ter beoordeling van een dergelijk kader, dat ervoor zorgt dat de voordelen opwegen tegen de risico's.

Elk jaar worden wereldwijd vier miljard diagnostische en therapeutische procedures uitgevoerd waarbij ioniserende straling wordt gebruikt, waaronder radiotherapie, nucleaire geneeskunde en beeldvorming met röntgenstralen, zoals röntgenstralen en computertomografie. Medische beroepsbeoefenaren moeten de meest geschikte medische procedures selecteren en deze veilig uitvoeren met gebruikmaking van de juiste dosis om ziekten zoals kanker te diagnosticeren en te behandelen. Hoewel de IAEA diverse peer reviews en adviesdiensten in verband met stralingsveiligheid aanbiedt, is er geen dienst geweest die zich heeft toegespitst op de specifieke en alomvattende evaluatie van het nationale kader voor stralingsbescherming en -veiligheid in de geneeskunde. 

"Er worden vaak lacunes vastgesteld in de tenuitvoerlegging van veiligheidsnormen met betrekking tot medische blootstelling over de hele wereld, wat een impact kan hebben op de veiligheid van patiënten", aldus Jenia Vassileva, stralingsbeschermingsspecialist van de IAEA. "Om de situatie te verbeteren, voert de IAEA haar inspanningen op om landen te helpen, niet alleen bij het verbeteren van het regelgevingskader, maar ook bij het implementeren van verschillende aspecten." Lidstaten uit Europa en Centraal-Azië, een regio met snelgroeiende toepassingen van geavanceerde technieken in de geneeskunde, waren de eersten die dergelijke missies voorstelden in het kader van het programma voor technische samenwerking.

Proefproject in Estland

Naar aanleiding van de ontwerp-richtsnoeren werd een proefmissie georganiseerd en een door de IAEA geleid team van deskundigen inzake regelgevings- en praktische aspecten van stralingsbescherming in de geneeskunde vergeleek de feitelijke praktijken van het land met de internationale basisnormen voor veiligheid (BSS), waarin een aantal eisen en verantwoordelijkheden zijn vastgesteld om stralingsbescherming bij medische blootstellingen te bereiken. Het team toetste de regelingen ook aan de specifieke veiligheidsgids voor stralingsbescherming en veiligheid bij medisch gebruik van ioniserende straling, die aanbevelingen en richtlijnen bevat om aan de BSS te voldoen.

Estland, dat belangstelling heeft getoond om het eerste proefland te zijn, is geselecteerd op basis van voorwaarden zoals een doeltreffend overheids-, wetgevings- en regelgevingskader voor stralingsbescherming dat medische toepassingen van ioniserende straling omvat. "Deze missie helpt ons problemen bij de tenuitvoerlegging van de veiligheidsnormen in verband met medische blootstelling te identificeren en advies te krijgen over de wijze waarop de desbetreffende regelgeving en mechanismen voor de tenuitvoerlegging ervan in de praktijk kunnen worden verbeterd", aldus Ilmar Puskar, hoofd van de afdeling Klimaat- en stralingsveiligheid van de Milieuraad van Estland.

Tijdens de negendaagse missie hebben deskundigen uit Kroatië, Finland, Litouwen, Italië, Ierland en Slovenië de nationale regelgeving en ander schriftelijk materiaal bestudeerd en interviews afgenomen en bezoeken ter plaatse afgelegd in nauwe samenwerking met de regelgevende instantie, de gezondheidsautoriteit, beroepsorganisaties en eindgebruikers in Estland, zoals ziekenhuispersoneel. De deskundigen bezochten Estlands twee afdelingen voor radiotherapie en drie afdelingen voor nucleaire geneeskunde, en diagnostische en interventieafdelingen in Tallinn, Tartu, Parnu en Oost-Viru.

 

 

Als goede praktijk erkende het team dat bevoegde gezondheidswerkers de informatie over de medische voorgeschiedenis van de patiënt kunnen raadplegen in het nationale PACS-systeem (Picture Archiving Communication System), dat de blootstellingsgegevens van de patiënt samen met de beelden en andere patiëntinformatie opslaat, wanneer zij patiënten doorverwijzen voor een radiologische procedure, of wanneer zij beslissen welke procedure moet worden uitgevoerd. Dit helpt onnodige blootstelling van patiënten te voorkomen, bijvoorbeeld door het herhalen van onderzoeken zonder medische rechtvaardiging.

De weg vooruit

De proefmissie in Estland bood de gelegenheid om de methodologie en de richtsnoeren van deze toekomstige adviesdienst, die nog moet worden geformaliseerd, te testen. Op basis van de resultaten heeft het team vastgesteld op welke gebieden wijzigingen nodig zijn, zoals een betere afweging van bezoeken ter plaatse en interviews, en verbeteringen in de voorbereidende werkzaamheden. De bijgewerkte methodologie zal worden gebruikt om later dit jaar de volgende proef op te zetten in het kader van een nieuw regionaal project voor technische samenwerking dat tot doel heeft de patiëntveiligheid en de toepassing van het gerechtvaardigd en optimaal gebruik van ioniserende straling in de geneeskunde verder te versterken. De ervaringen met de proefprojecten en de verbeterde richtsnoeren zullen worden gebruikt om een nieuwe adviesdienst op te zetten.

Het complete artikel is te vinden op de website van de IAEA.

Foto: ©Tartu University Hospital, Estland

Gerelateerd nieuws

Podcast van NTR Wetenschap- Kernenergie, vriend of vijand?
Bron: Kennis van Nu21 april 2022
Kernenergie is terug van weggeweest, maar de angst voor een kernbom ook. En dat laat zien dat de jacht op de allerkleinste deeltjes niet enkel mooie kennis oplevert, maar ook onbedoelde gevolgen kent. Een aflevering over de donkere kant van kennisuitbreiding, naast de hoop die het biedt op een beter
Update 58 IAEA – Oekraïne
Bron: IAEA20 april 2022
Oekraïne heeft de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) vandaag meegedeeld dat de algemene situatie in het gebied rond de kerncentrale van Chornobyl 'moeilijk blijft' als gevolg van vernielde bruggen en ontmijningsactiviteiten en dat de nationale regelgevende instantie nog steeds geen
De weg naar duurzamere kernenergie: IAEA Conferentie over snelle reactoren van start
Bron: IAEA19 april 2022
Het is tijd om opnieuw aandacht te besteden aan snelle reactoren: een innovatieve technologie die veel meer energie uit uranium haalt en nucleair afval steeds opnieuw recyclet, waardoor de natuurlijke hulpbronnen behouden blijven en de milieueffecten van afval worden verminderd. Dit was de oproep va

Gerelateerd nieuws

Kernenergie is terug van weggeweest, maar de angst voor een kernbom ook. En dat laat zien dat de jacht op de allerkleinste deeltjes niet enkel mooie kennis oplevert, maar ook onbedoelde gevolgen kent. Een aflevering over de donkere kant van kennisuitbreiding, naast de hoop die het biedt op een beter
Oekraïne heeft de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) vandaag meegedeeld dat de algemene situatie in het gebied rond de kerncentrale van Chornobyl 'moeilijk blijft' als gevolg van vernielde bruggen en ontmijningsactiviteiten en dat de nationale regelgevende instantie nog steeds geen
Het is tijd om opnieuw aandacht te besteden aan snelle reactoren: een innovatieve technologie die veel meer energie uit uranium haalt en nucleair afval steeds opnieuw recyclet, waardoor de natuurlijke hulpbronnen behouden blijven en de milieueffecten van afval worden verminderd. Dit was de oproep va
Nieuwsoverzicht