Innovatief en alledaags

Update 137 – Statement van IAEA Director General over de Oekraïne

De diplomatieke inspanningen om een nucleaire veiligheids- en beveiligingszone in te stellen rond de kerncentrale van Zaporizja (ZNPP) in Oekraïne boeken vooruitgang, met als doel spoedig overeenstemming te bereiken over de hoognodige maatregel en deze uit te voeren. Dit zei directeur-generaal van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) Rafael Mariano Grossi vandaag na een nieuwe gespreksronde over zijn voorstel.

Directeur-generaal Grossi sprak nadat hij gisteren in Moskou hoge Russische regeringsfunctionarissen had ontmoet, onder wie Alexey Likhachev, directeur-generaal van het Russische staatskernbedrijf Rosatom. Hij heeft de voorgestelde zone al eerder herhaaldelijk besproken met hoge Oekraïense ambtenaren in Kiev. Het overleg met beide partijen zal de komende tijd worden voortgezet. De urenlange bijeenkomst in de Russische hoofdstad gisteren was "een nieuwe ronde van noodzakelijke besprekingen over de instelling van een beschermingszone voor de kerncentrale van Zaporizja", aldus directeur-generaal Grossi. "Het is van cruciaal belang dat de zone zich uitsluitend richt op het voorkomen van een nucleair ongeval. Ik zet mijn inspanningen om dit doel te bereiken met de grootst mogelijke spoed voort."

Het plan zal een kernongeval helpen voorkomen door beschietingen van en naar een zone rond de centrale, Europa's grootste, te stoppen. Hoewel de centrale zelf de laatste weken relatief rustig is nadat ze ongeveer een maand geleden onder zware beschietingen kwam te staan, is het duidelijke geluid van militaire activiteit nog steeds te horen in de omgeving van de faciliteit, wat de aanhoudende nucleaire veiligheids- en beveiligingsrisico's onderstreept. "Zoals we tijdens de oorlog in Oekraïne al verschillende keren hebben meegemaakt, kan de situatie elk moment een plotselinge - en dramatische - wending nemen. De centrale bevindt zich op een actieve frontlijn midden in een grootschalige oorlog. De situatie blijft uiterst precair en potentieel gevaarlijk, en de beschermingszone blijft dringend nodig", aldus directeur-generaal Grossi.

Noodstroomleiding

In de ZNPP is de noodstroomleiding van 330 kilovolt (kV) naar het elektriciteitsnet op 14 december opnieuw aangesloten, een dag nadat het ISAMZ-team (IAEA Support and Assistance Mission to Zaporizhzhya) had gemeld dat de verbinding was verbroken. De ZNPP ontvangt nu de elektriciteit die zij nodig heeft voor essentiële nucleaire veiligheids- en beveiligingsfuncties van zowel een externe hoofdstroomleiding van 750 kV als de noodstroomleiding. Op 16 december fluctueerde het stroomnet van de ZNPP ter plaatse gedurende ongeveer twee uur als gevolg van beschietingen aan de noordzijde van de rivier de Dnipro, maar er was geen verlies van stroom van buitenaf, er waren geen gevolgen voor de apparatuur van de centrale en alle systemen bleven in bedrijf. Zoals eerder door het ISAMZ-team gemeld, blijft het personeel van de ZNPP op een lager niveau. Het ISAMZ-team heeft vernomen dat het personeel van de ZNPP en de inwoners van de nabijgelegen stad Enerhodar onder psychologische stress staan als gevolg van het aanhoudende militaire conflict in de regio. De werkdruk van het personeel is toegenomen als gevolg van de verminderde personeelsbezetting en de noodzaak om de door beschietingen veroorzaakte schade te herstellen en de nucleaire veiligheid en beveiliging van de centrale te waarborgen. Directeur-generaal Grossi heeft herhaaldelijk zijn ernstige bezorgdheid geuit over de druk waaronder het personeel van de ZNPP staat, met mogelijke gevolgen voor de nucleaire veiligheid en beveiliging.

Noodverwarming

Negen mobiele dieselgestookte ketels met een vermogen van 1-6,5 megawatt (MW) zijn aan de ZNPP geleverd en worden momenteel geïnstalleerd; vier ervan zijn al in bedrijf. De negen ketels zullen ongeveer 34 MW verwarming leveren aan de locatie van de ZNPP en aan Enerhodar. Bovendien zal tot 70 MW verwarmingscapaciteit worden geleverd door dergelijke ketels die in Enerhodar zullen worden geïnstalleerd. De ZNPP beschikt over 20 vaste noodaggregaten op diesel die stand-by staan en elektriciteit kunnen leveren als er geen elektriciteit van buitenaf beschikbaar is. Om nog meer redundantie en back-upcapaciteit te bieden, worden momenteel zeven mobiele dieselgeneratoren van 1 MW getest en geïnstalleerd. Twee daarvan zijn al aangesloten op één reactoreenheid en staan in stand-by. De overige vijf mobiele generatoren zullen op andere reactoreenheden worden aangesloten. Op 20 december heeft de IAEA het effect onderzocht dat vriestemperaturen kunnen hebben op de externe componenten van het koelsysteem van de reactoren. Het team concludeerde dat de huidige lage tot vriestemperaturen op dit moment geen significant effect hebben op de nucleaire veiligheid en beveiliging van de locatie. Het team heeft geen ijs waargenomen bij de inlaatkanalen die het koelwater van het reservoir naar de reactoreenheden leiden, maar er is een dunne laag bevroren water gezien in de buurt van de koeluitlaat. De temperatuur van het koelwater in het reservoir lag op 20 december met ongeveer 6oC boven het vriespunt.

Roterend team

De IAEA-missie heeft ook gemeld dat de nucleaire toezichthouder van de Russische Federatie, Rostekhnadzor, de federale dienst voor het toezicht op milieu, technologie en nucleair beheer, van plan is een roterend team bij de ZNPP te handhaven. De IAEA treft voorbereidingen om voortdurend IAEA-teams in te zetten bij vier andere Oekraïense nucleaire installaties, de kerncentrales van Khmelnitsky, Rivne en Zuid-Oekraïne, alsmede de locatie in Chornobyl, zoals vorige week is overeengekomen door de Oekraïense premier Denys Shmyhal en directeur-generaal Grossi van de IAEA. Deze missies zijn bedoeld om waar nodig technische steun en bijstand te verlenen om een hoog niveau van nucleaire veiligheid en beveiliging te handhaven en het risico van een nucleair incident of ongeval te verminderen. Op 16 december werden in heel Oekraïne aanzienlijke beschietingen uitgevoerd. Dit had tot gevolg dat de kerncentrales van Khmelnitsky en Rivne hun vermogen verminderden en dat de kerncentrale van Zuid-Oekraïne van het elektriciteitsnet werd losgekoppeld. In geen van de kerncentrales in Oekraïne viel de stroomvoorziening buiten de locatie uit. Nu werken alle negen reactoren van deze drie kerncentrales weer.

Gerelateerd nieuws

Opening nieuwe toegangsweg PALLAS bouwterrein
Bron: PALLAS23 december 2022
Donderdag 22 december is de nieuwe toegangsweg naar de bouwplaats PALLAS toegankelijk gemaakt voor bouwverkeer.De opening van de weg markeert het begin van de PALLAS Pit & Foundation fase. De weg zal worden gebruikt voor de voorbereidende werken van de PALLAS-reactor. In de zomer van 2023 gaat de we
Stralingsbescherming in Nederland op orde; wel aandachtspunten voor veiligheid in de toekomst
Bron: ANVS22 december 2022
In Nederland kun je erop vertrouwen dat je niet onnodig wordt blootgesteld aan ioniserende straling. Bedrijven en organisaties die met straling werken of straling veroorzaken, gaan daar over het algemeen goed mee om. De overheid stelt regels, en beoordeelt en controleert of bedrijven en organisaties
Nieuwe IAEA-publicatie verklaart belangrijke terminologie nucleaire veiligheid en beveiliging
Bron: IAEA21 december 2022
Wat wordt in nucleaire veiligheid en beveiliging bedoeld met een cliff edge effect? Wat is cloud shine? En wat is het verschil met ground shine? In het nieuwe glossarium voor nucleaire veiligheid en beveiliging van de IAEA, dat in gedrukte en digitale vorm beschikbaar is, worden deze en nog veel mee

Gerelateerd nieuws

Donderdag 22 december is de nieuwe toegangsweg naar de bouwplaats PALLAS toegankelijk gemaakt voor bouwverkeer.De opening van de weg markeert het begin van de PALLAS Pit & Foundation fase. De weg zal worden gebruikt voor de voorbereidende werken van de PALLAS-reactor. In de zomer van 2023 gaat de we
In Nederland kun je erop vertrouwen dat je niet onnodig wordt blootgesteld aan ioniserende straling. Bedrijven en organisaties die met straling werken of straling veroorzaken, gaan daar over het algemeen goed mee om. De overheid stelt regels, en beoordeelt en controleert of bedrijven en organisaties
Wat wordt in nucleaire veiligheid en beveiliging bedoeld met een cliff edge effect? Wat is cloud shine? En wat is het verschil met ground shine? In het nieuwe glossarium voor nucleaire veiligheid en beveiliging van de IAEA, dat in gedrukte en digitale vorm beschikbaar is, worden deze en nog veel mee
Nieuwsoverzicht