Innovatief en alledaags

Stralingstoezicht met drones op uraniumerfgoed in Centraal-Azië

Een nieuwe technologie waarbij gebruik wordt gemaakt van drones zal worden ingezet voor het op afstand monitoren van stralingsmetingen in voormalige uraniumwinnings- en verwerkingsgebieden in Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan. De onbemande luchtvaartuigen (UAV's), uitgerust met gammaspectrometers, zijn ontwikkeld door een Duits consortium in samenwerking met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA).

In de Fergana-vallei, die Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan met elkaar verbindt, wonen 14 miljoen mensen. Het is een van de vruchtbaarste en dichtstbevolkte gebieden van Centraal-Azië. De vallei zou negatief kunnen worden beïnvloed door het vrijkomen van radionucliden en zware metalen uit residudumps en -bergen die het gevolg zijn van de historische uraniumwinning in het gebied. De rivier de Syr Darya, die door de vallei stroomt, is een van de belangrijkste rivieren in Centraal-Azië.

Het gebruik van drones zal het toezicht op de straling op de plaatsen - een integraal deel van de milieusanering - gemakkelijker en veiliger maken. Tot nu toe controleren deskundigen in Centraal-Azië deze locaties te voet op radioactiviteit, waarbij zij rugzakken dragen die zijn uitgerust met gammastralingsspectrometers die de aanwezigheid van natuurlijke radionucliden, waaronder uranium, detecteren. Aangezien de meeste oude uraniumsites zich in moeilijk bereikbare bergachtige en seismisch actieve gebieden bevinden, is het controleren met rugzakken een uitdaging en minder efficiënt.

Onderzoeksproject

Deze uitdaging werd onderkend door de Coordination Group for Uranium Legacy Sites (CGULS) van de IAEA, die in 2017 in zee ging met een consortium van deskundigen uit Duitsland, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan om een onderzoeksproject uit te voeren om de drone te ontwikkelen die zich momenteel in de laatste testfase bevindt. Het driejarige DUB-GEM-project (Development of a UAV-based Gamma spectrometry for the Exploration and Monitoring of Uranium Mining Legacies), is in april 2019 van start gegaan met ongeveer EUR 1,0 miljoen euro (USD 1,2 miljoen) aan financiering van het Duitse federale ministerie van Onderwijs en Onderzoek. Het Federaal Instituut voor Geowetenschappen en Natuurlijke Hulpbronnen (BGR) coördineert het project aan Duitse zijde. Third Element Aviation uit Bielefeld levert de drone die nodig is om de gammaspectrometers te vervoeren. IAF-Radioökologie GmbH uit Radeberg is verantwoordelijk voor een van de twee geplande parallelle ontwikkelingslijnen voor gammaspectrometrie met behulp van drones. BGR is verantwoordelijk voor de tweede ontwikkelingslijn die in DUB-GEM is gepland.De UAV zal een gammaspectrometer aan boord hebben die speciaal geselecteerd is op zijn nauwkeurigheid bij het detecteren van de aanwezigh eid en de concentratie van de radionucliden die op de locaties aanwezig kunnen zijn, aldus de IAEA.

De eerste fase van het project werd vorig jaar afgerond met de praktische tests van het systeem in Ronneburg, Duitsland, waar gedetailleerde besmettingskaarten werden verkregen uit de vluchten over gedeeltelijk gesaneerde uraniumerfgoedlocaties. Gedurende deze hele fase heeft het CGULS van de IAEA de deelneming van Centraal-Aziatische deskundigen aan praktische workshops en coördinatievergaderingen vergemakkelijkt en logistieke bijstand verleend voor het veldwerk. De praktische opleiding van Centraal-Aziatische deskundigen door de IAEA over het gebruik van het systeem in de regio is gepland voor later dit jaar.

Gemakkelijker toezicht

"De op maat gemaakte gammaspectrometer op basis van UAV's zal het voor deskundigen mogelijk maken locaties te onderzoeken zonder dat zij met veel uitrusting door moeilijk begaanbaar terrein hoeven te trekken", aldus Sven Altfelder, een specialist op het gebied van saneringsveiligheid bij de IAEA. "Door de UAV te gebruiken voor monitoringtaken kunnen deskundigen in de regio gemakkelijk en snel de nodige gegevens verzamelen, terwijl potentiële fysieke en radiologische risico's volledig worden vermeden." "Op UAV gebaseerde gammaspectrometrie is gemakkelijker te gebruiken en heeft lagere operationele kosten in vergelijking met beproefde methoden in de lucht, zoals op helikopters gebaseerde gammaspectrometrie," voegde Malte Ibs-von Seht, de projectcoördinator van BGR, eraan toe. "Het heeft ook een snelle karteringssnelheid." Azamat Mambetov, staatssecretaris van het Kirgizische ministerie van Noodsituaties, zei: "We zullen de door de UAV verkregen resultaten kunnen gebruiken om de saneringsresultaten aan de lokale bevolking uit te leggen en aan te tonen dat die gebieden nu veilig zijn.

Saneringsinspanningen

In 2017 werd het Strategisch Masterplan voor milieusanering van locaties met een erfenis van uranium in Centraal-Azië, dat zich richt op Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan, aangenomen door de IAEA, de Europese Commissie, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, de Economische Raad van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, alsmede de regeringen van Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan, om een strategie en concrete mechanismen vast te stellen om de locaties veilig en duurzaam te saneren. Op verscheidene locaties in Kirgizië is de sanering aan de gang, terwijl in Tadzjikistan en Oezbekistan voorbereidende werkzaamheden aan de gang zijn. De komende herziene versie van het plan zal gericht zijn op zeven prioritaire locaties waar uranium is opgeslagen - Mailuu-Suu, Min-Kush en Shekaftar in Kirgizië; Degmay en Istiklol in Tadzjikistan; en Charkesar en Yangiabad in Oezbekistan - om de saneringsinspanningen vooruit te helpen en het resterende financieringstekort te helpen overbruggen.

Gerelateerd nieuws

Rapportage ongewone gebeurtenisssen nucleaire installaties 2020
2 juli 2021
De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) brengt jaarlijks de 'Rapportage ongewone gebeurtenissen nucleaire installaties' uit. Op basis van de uit de meldingen, rapportages en door de ANVS gehouden inspecties verkregen informatie concludeert de ANVS dat de vergunninghouders d
Defecten in de splijtstofbekleding van kerncentrales uitgelegd
Bron: IAEA17 juni 2021
De Chinese autoriteit voor atoomenergie (CAEA) berichtte onlangs de IAEA dat zich in de kerncentrale van Taishan een kleine storing in de splijtstofbekleding heeft voorgedaan. Maar wat zijn defecten in de splijtstofbekleding eigenlijk? En wat betekent dat voor de veiligheid? De IAEA legt het uit.
Verenigde Arabische Emiraten registreren "100 miljoen veilige manuren" in kerncentrale van Barakah
Bron: World Nuclear News16 juni 2021
De Emirates Nuclear Energy Corporation (ENEC) heeft vier jaar en meer dan 100 miljoen veilige manuren zonder verzuimongeval in de kerncentrale van Barakah geregistreerd. ENEC zegt dat deze mijlpaal een nieuwe maatstaf is voor industriële veiligheid bij nucleaire nieuwbouwprojecten over de hele werel

Gerelateerd nieuws

De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) brengt jaarlijks de 'Rapportage ongewone gebeurtenissen nucleaire installaties' uit. Op basis van de uit de meldingen, rapportages en door de ANVS gehouden inspecties verkregen informatie concludeert de ANVS dat de vergunninghouders d
De Chinese autoriteit voor atoomenergie (CAEA) berichtte onlangs de IAEA dat zich in de kerncentrale van Taishan een kleine storing in de splijtstofbekleding heeft voorgedaan. Maar wat zijn defecten in de splijtstofbekleding eigenlijk? En wat betekent dat voor de veiligheid? De IAEA legt het uit.
De Emirates Nuclear Energy Corporation (ENEC) heeft vier jaar en meer dan 100 miljoen veilige manuren zonder verzuimongeval in de kerncentrale van Barakah geregistreerd. ENEC zegt dat deze mijlpaal een nieuwe maatstaf is voor industriële veiligheid bij nucleaire nieuwbouwprojecten over de hele werel
Nieuwsoverzicht