Innovatief en alledaags

Hoe kernenergie steenkool kan vervangen in de overgang naar schone energie

Eeuwenlang speelden steenkool een sleutelrol in de industriële revolutie over de hele wereld. Hoewel steenkool een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de moderne wereld, is het ook de belangrijkste oorzaak van de klimaatverandering. Volgens de gegevens van het Internationaal Energieagentschap (IEA) is voor 2019 de verbranding van steenkool verantwoordelijk voor meer dan 40 procent van de wereldwijde koolstofemissies en voor meer dan 75 procent van de emissies door elektriciteitsopwekking. Om de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te halen en de opwarming van de aarde te beperken tot niet meer dan 1,5°C ten opzichte van het pre-industriële niveau, is de uitfasering van steenkool van cruciaal belang.

Wat is de overgang naar schone energie?

De overgang naar schone energie betekent een verschuiving van de energieproductie van bronnen waarbij veel broeikasgassen vrijkomen naar bronnen waarbij weinig tot geen broeikasgassen vrijkomen. De uitdaging van de overgang naar schone energie is tweeledig: een einde maken aan het vastgeroeste gebruik van onverminderd gebruik van fossiele brandstoffen, en tegelijk de koolstofarme bronnen, zoals hernieuwbare energiebronnen, zoals waterkracht, zon en wind, en kernenergie, op te voeren. Steenkool blijft wereldwijd de grootste bron van elektriciteitsopwekking en een belangrijke energiebron voor de industrie, met inbegrip van de staalproductie en verwarming. Plaatsen zoals de Canadese provincie Ontario, die sinds 2014 kolenvrij is dankzij een energiemix die hoofdzakelijk bestaat uit kernenergie en waterkracht, is een voorbeeld van wat kan worden bereikt.

Basislastvermogen

Kolen- en kerncentrales produceren beide warmte om stoom te produceren die turbines aandrijft die elektriciteit opwekken. Terwijl steenkool meer dan een derde van de wereldwijde elektriciteitsproductie voor zijn rekening neemt, is kernenergie toegerust om de leemte op te vullen die ontstaat door de sluiting van kolencentrales en kan zij 24 uur per dag en onder alle weersomstandigheden basislastvermogen leveren als aanvulling op wind- en zonne-energie, waarvan de elektriciteitsproductie op een bepaald moment afhangt van het weer. Onder basislastvermogen wordt verstaan de minimale hoeveelheid elektriciteit die nodig is om het elektriciteitsnet op een bepaald moment van stroom te voorzien.

Ontario, Canada

In 2003 heeft de provinciale regering van Ontario toegezegd al haar bijna 9000 MW aan steenkoolcapaciteit, of 25% van de elektriciteitsproductie op dat moment, in de loop van de volgende 12 jaar geleidelijk af te bouwen. Twee reactoreenheden (in totaal 1500 MW) van het Bruce Nuclear Generating Station werden opgeknapt en opnieuw opgestart en er werd telkens 5500 MW aan niet-waterkrachtige hernieuwbare energie en aardgasvermogen toegevoegd. Meer dan 90% van de elektriciteitsproductie van deze provincie met 14,5 miljoen inwoners is nu vrij van koolstofemissies en de energiemix zorgt voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet en de continuïteit van de voorziening met zowel basislast- als intermitterende energiebronnen. Kerncentrales zijn bijzonder geschikt om variabele hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie te ondersteunen omdat ze flexibel kunnen werken en hun productie kunnen aanpassen aan de vraag en de beschikbaarheid van energie uit andere netwerkbronnen.

Kernenergie en verwarming

Naast energieopwekking en industriële toepassingen worden kolen ook gebruikt om woningen en bedrijven te verwarmen die met kolengestookte boilers werken. Kernenergie kan ook hier een belangrijke rol spelen, aangezien zij naast elektriciteitsproductie kan zorgen voor verwarming, proceswarmte, ontzilting en waterstofproductie. De Haiyang kerncentrale in China bijvoorbeeld zal naar verwachting tegen eind 2021 warmte leveren aan de hele stad Haiyang, een kuststad in de provincie Shandong met ongeveer 670 000 inwoners, en de Beznau kerncentrale in Zwitserland levert al tientallen jaren stadsverwarming aan de bewoners in de regio.

Banen en omscholing

Naarmate de wereld afstapt van steenkool, moet ook rekening worden gehouden met gemeenschappen die vroeger voor hun economische welvaart afhankelijk waren van steenkool. In Canada heeft het Canada Coal Transition Initiative onder meer een overgangscentrum en een opleidingsprogramma voor personeel dat met zware machines werkt, gefinancierd om ervoor te zorgen dat werknemers uit de kolensector niet achterblijven. De overgang naar schone energie biedt ook kansen voor het scheppen van banen in een reeks disciplines, met name 9 miljoen banen in de energievoorziening tegen 2030, volgens het IEA.

Gerelateerd nieuws

Hervormingen in de energiesector van Mexico
Bron: World Nuclear News4 oktober 2021
Het Mexicaanse staatsbedrijf voor energie, de Comisión Federal de Electricidad (CFE), wordt een verticaal geïntegreerd staatsagentschap. Dit als gevolg van de door president Andrés Manuel López Obrador voorgestelde hervormingen. CFE is de eigenaar van de enige kerncentrale van het land, Laguna Verde
Britse regering publiceert grote fusie-ambities
Bron: World Nuclear News1 oktober 2021
De Britse regering heeft op 1 oktober een strategie gepubliceerd waarin zij uiteenzet hoe zij hun wetenschappelijk, commerciële en internationaal leiderschap wil aanwenden om de opwekking van fusie-energie mogelijk te maken. Ook is de overheid een inspraakronde gestart over het regelgevingskader dat
U-Battery onthult SMR-model op ware grootte
Bron: World Nuclear News30 september 2021
Een eerste model op ware grootte van de onderdelen van de geavanceerde modulaire reactor (AMR) van U-Battery, dat gisteren door U-Battery en Cavendish Nuclear werd onthuld, heeft aangetoond hoe de reactor kan worden gebouwd met  modulaire technieken. Het project werd mogelijk gemaakt met financiële

Gerelateerd nieuws

Het Mexicaanse staatsbedrijf voor energie, de Comisión Federal de Electricidad (CFE), wordt een verticaal geïntegreerd staatsagentschap. Dit als gevolg van de door president Andrés Manuel López Obrador voorgestelde hervormingen. CFE is de eigenaar van de enige kerncentrale van het land, Laguna Verde
De Britse regering heeft op 1 oktober een strategie gepubliceerd waarin zij uiteenzet hoe zij hun wetenschappelijk, commerciële en internationaal leiderschap wil aanwenden om de opwekking van fusie-energie mogelijk te maken. Ook is de overheid een inspraakronde gestart over het regelgevingskader dat
Een eerste model op ware grootte van de onderdelen van de geavanceerde modulaire reactor (AMR) van U-Battery, dat gisteren door U-Battery en Cavendish Nuclear werd onthuld, heeft aangetoond hoe de reactor kan worden gebouwd met  modulaire technieken. Het project werd mogelijk gemaakt met financiële
Nieuwsoverzicht