Innovatief en alledaags

Foratom vraagt om gelijke behandeling van kernenergie als groene energiebron

De in Brussel gevestigde vereniging van de Europese nucleaire industrie Foratom is blij met het uitgelekte taxonomie-voorstel van de EU maar pleit voor meer gelijkheid tussen de verschillende vormen van energie. "Kernenergie is duidelijk erkend als een technologie die bijdraagt tot de doelstellingen inzake klimaatmitigatie en moet in de geplande taxonomieregels van de Europese Unie op gelijke voet met hernieuwbare energiebronnen worden behandeld."

Volgens een uitgelekt ontwerp van de taxonomievoorstellen van het blok zal kernenergie anders worden behandeld dan hernieuwbare energiebronnen, als een overgangsactiviteit, aldus Foratom. Bovendien zijn er "sunset-clausules", zo genoemd omdat er tijdslimieten aan zijn verbonden, ingevoerd voor bestaande centrales en nieuwbouwprojecten. Foratom zei dinsdag in een verklaring dat ze niet geloven dat dit de juiste aanpak is.

Sunset-clausule

De sunset-clausules houden in dat nucleaire nieuwbouwprojecten tegen 2045 een bouwvergunning moeten hebben om in overeenstemming te zijn met de taxonomie. Voor uitbreidingen van de levensduur moet de lidstaat tegen 2040 een vergunning afgeven. Hernieuwbare energiebronnen hoeven niet aan soortgelijke clausules te voldoen, noch aan andere regels die gelden voor kernenergie als "overgangsfaciliteit". Die regels houden onder meer in dat kernenergie de ontwikkeling en ontplooiing van CO2-arme alternatieven niet mag belemmeren en niet mag leiden tot een "lock-in" van CO2-intensieve activa. Zo'n lock-in doet zich voor wanneer koolstofintensieve systemen de overgang naar koolstofarme alternatieven bestendigen, vertragen of verhinderen.

Gelijke voet behandelen

Volgens de Commissie kan een economische activiteit als tijdelijk worden beschouwd als er "geen technologisch en economisch haalbaar koolstofarm alternatief" is en als zij de overgang naar een klimaatneutrale economie ondersteunt. Activiteiten met een overgangseconomie moeten een uitstoot van broeikasgassen hebben die aanzienlijk lager is dan het gemiddelde van de sector of de bedrijfstak. Foratom, dat de Europese kernenergie-industrie vertegenwoordigt, verklaarde dat kernenergie niet schadelijker is dan andere technologieën die aan de taxonomie voldoen en "wij zijn van mening dat zij op gelijke voet moet worden behandeld" met hernieuwbare energiebronnen. De vereniging riep dan ook op tot andere wijzigingen in de voorgestelde taxonomieregels met betrekking tot kernenergie.

Opslag radioactief afval

De termijn voor een operationele opslagplaats voor hoogactief afval en verbruikte splijtstof moet worden gekoppeld aan de datum waarop die opslagplaats nodig zal zijn, in plaats van een vaste termijn van 2050. In de ontwerptekst van de regels staat dat een kernenergieproject plannen moet hebben "met gedetailleerde stappen" om tegen 2050 een opbergingsfaciliteit operationeel te hebben, wil het volgens de taxonomieregels als duurzaam worden beschouwd. In haar brief, die gericht is aan commissievoorzitter Ursula von der Leyen en vijf commissarissen, dringt Foratom erop aan dat de eisen met betrekking tot het gebruik van splijtstoffen die bestand zijn tegen ongevallen, pas van kracht worden wanneer dergelijke splijtstoffen op de markt beschikbaar zijn. In de brief wordt ook gesteld dat de splijtstofcyclus onder de taxonomie moet vallen, samen met de productie van warmte en waterstof uit bestaande kerncentrales en geavanceerde technologieën. Volgens Foratom moet meer flexibiliteit en zekerheid worden geboden voor onderzoek en innovatie op nucleair gebied en mogen investeringen in kernenergie, overeenkomstig het beginsel van technologische neutraliteit, niet worden onderworpen aan afzonderlijke openbaarmakingsvereisten.

Technologieneutraliteit

Volgens Yves Desbazeille, directeur-generaal van Foratom, erkent de vereniging dat de Europese Commissie sterk onder druk is komen te staan in verband met de taxonomie en de status van kernenergie. "In dit opzicht zijn we blij dat er nu een voorstel op tafel ligt dat rekening houdt met een aantal aanbevelingen van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO). Het GCO, de wetenschappelijke experttak van de Commissie, werd gevraagd na te gaan of de EU kernenergie als een groene investering moet bestempelen. Het kwam in maart 2021 tot de conclusie dat nucleaire brandstof als duurzaam kan worden aangemerkt en niet schadelijker is voor de menselijke gezondheid of het milieu dan andere elektriciteitsproductiebronnen die reeds in de taxonomie van het blok zijn opgenomen. Desbazeille voegde hieraan toe: "Wij erkennen dat deze kwestie op politiek niveau nog steeds zeer complex is. Desalniettemin zijn wij van mening dat de problemen moeten worden aangepakt om ervoor te zorgen dat het beginsel van technologieneutraliteit, zoals vastgelegd in de taxonomieverordening, wordt nageleefd". Hij zei dat Foratom zich bereid heeft verklaard de Europese Commissie waar nodig ondersteuning te bieden.

Inspraak lidstaten

De Europese Commissie verklaarde op 31 december dat zij overlegbesprekingen startten met de lidstaten over de ontwerptekst van de verordening, die het mogelijk zal maken kernenergie te bestempelen als een "groene" energiebron die kan bijdragen tot de overgang naar klimaatneutraliteit. Volgens de Commissie zal ook overleg worden gepleegd met haar groep van deskundige adviseurs uit de financiële wereld, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld. Zij zal hun bijdragen analyseren en de verordening, die bekend staat als gedelegeerde handeling, deze maand formeel vaststellen. Vervolgens zal de verordening voor toetsing naar het Europees Parlement worden gezonden.

Felle strijd

De taxonomie is een reeks regels om te bepalen welke activiteiten als klimaatvriendelijke investeringen kunnen worden aangemerkt. Ze is bedoeld om investeerders te leiden naar projecten die in overeenstemming zijn met Europa's doelstelling om tegen 2050 een netto-uitstoot van nul te bereiken. De taxonomie is in juli 2020 in werking getreden, maar de wetgevers hebben belangrijke details laten rusten op gedelegeerde handelingen - secundaire wetgeving bedoeld voor technische kwesties die niet aan dezelfde mate van ministerieel en parlementair toezicht zijn onderworpen. Sindsdien is het project overschaduwd door een felle politieke strijd die een hoogtepunt bereikte toen de EU-leiders die voor Kerstmis in Brussel bijeen waren, zich genoodzaakt zagen af te zien van plannen voor een gezamenlijke verklaring over het energiebeleid. Frankrijk wil een stempel van goedkeuring voor kernenergie, terwijl Polen en Oost-Europese staten erop staan dat gas als een duurzame investering wordt bestempeld. Tien EU-landen spraken zich onlangs uit voor kernenergie en zeiden dat het "absoluut essentieel" is dat kernenergie voor het einde van dit jaar in de taxonomie wordt opgenomen. In een opinieartikel in een aantal Europese kranten zeggen de landen dat kernenergie een betaalbare, stabiele en onafhankelijke energiebron is. Ten eerste omdat het de Europese consument beschermt tegen prijsschommelingen, in tegenstelling tot gas. Ten tweede omdat zij op beslissende wijze bijdraagt tot de onafhankelijkheid van de energiebronnen en de elektriciteitsproductie van de EU. De ministers van Duitsland, Oostenrijk, Portugal, Denemarken en Luxemburg verklaarden dat zij tegen de opneming van kernenergie in de taxonomie zijn.

Gerelateerd nieuws

China zet kleine modulaire kerncentrale aan
10 januari 2022
China heeft een kernreactor van 200 megawatt aangesloten op het elektriciteitsnet, een van de eerste small modular reactors (SMR’s) ter wereld. Van deze kleine modulaire kernreactoren wordt veel verwacht, omdat er minder grote investeringen voor nodig zijn en ze sneller kunnen worden gebouwd.
Nucleaire ijsbreker Sibir in gebruik genomen
Bron: World Nuclear News6 januari 2022
De dochtermaatschappij van Rosatom, Atomflot, heeft de oplevering aanvaard van de Sibir, de nieuwste door kernenergie aangedreven ijsbreker. Het schip met dubbele reactor werd officieel overhandigd door de Baltische scheepswerf die het schip heeft gebouwd.
Duitsland sluit 3 van laatste 6 kerncentrales
3 januari 2022
Duitsland heeft afgelopen vrijdag drie van zijn resterende zes commerciële kerncentrales definitief gesloten als onderdeel van een beleid om kernenergie geleidelijk uit te bannen. Volgend de Britse milieucolumnist George Monbiot en Theo Sommer, voormalig hoofdredacteur van Die Zeit loopt Duitsland h

Gerelateerd nieuws

China heeft een kernreactor van 200 megawatt aangesloten op het elektriciteitsnet, een van de eerste small modular reactors (SMR’s) ter wereld. Van deze kleine modulaire kernreactoren wordt veel verwacht, omdat er minder grote investeringen voor nodig zijn en ze sneller kunnen worden gebouwd.
De dochtermaatschappij van Rosatom, Atomflot, heeft de oplevering aanvaard van de Sibir, de nieuwste door kernenergie aangedreven ijsbreker. Het schip met dubbele reactor werd officieel overhandigd door de Baltische scheepswerf die het schip heeft gebouwd.
Duitsland heeft afgelopen vrijdag drie van zijn resterende zes commerciële kerncentrales definitief gesloten als onderdeel van een beleid om kernenergie geleidelijk uit te bannen. Volgend de Britse milieucolumnist George Monbiot en Theo Sommer, voormalig hoofdredacteur van Die Zeit loopt Duitsland h
Nieuwsoverzicht