Innovatief en alledaags

Bericht aan de toekomst: Zweedse toezichthouder bestudeert veiligstellen van archiefkennis

De Zweedse Autoriteit voor stralingsveiligheid (SodM) heeft een rapport gepubliceerd over manieren om toekomstige generaties te informeren waar radioactief afval is opgeborgen en hoe daarmee moet worden omgegaan. Het rapport is opgesteld in opdracht van de regering om verschillende methoden te onderzoeken voor de manier waarop informatie en kennis over de definitieve opslagplaats voor gebruikte splijtstof gedurende een lange periode kunnen worden veiliggesteld.

In 2011 heeft het Agentschap voor Kernenergie van de OESO het project Preservation of Records, Knowledge and Memory Across Generations (RK&M) opgestart. Doel van dat project was deels de theoretische basis te ontwikkelen, en deels concrete voorstellen uit te werken, voor het bewaren van informatie en kennis verder in de toekomst. De belangrijkste aanbeveling van het RK&M-project, dat in 2018 afliep, was dat bij de bewaring van informatie en kennis een zogeheten systeemstrategie moet worden toegepast. Dit, aldus het eindrapport, houdt in dat verschillende methoden, media en inhoud moeten worden gebruikt, over verschillende tijdschalen met verschillende actoren en plaatsen. Er werden negen categorieën methoden ontwikkeld: documentatie van de definitieve bewaarplaats; herdenkingsinstellingen; markers; tijdcapsules; cultuur, onderwijs en kunst; kennisbeheer; toezichtsvoorzieningen; internationale mechanismen; en de wettelijke basis. SodM heeft de aanbevelingen van het RK&M-project als uitgangspunt genomen bij het opstellen van zijn rapport. Naast het afgeronde RK&M-project merkt het SodM op dat er diverse andere internationale werkgroepen zijn die zich hebben beziggehouden of nog bezig zijn met vraagstukken die betrekking hebben op het behoud van informatie en kennis. In het rapport bespreekt SodM de methoden die kunnen worden gebruikt om te voorkomen dat toekomstige generaties onbedoeld de uiteindelijke opslagplaats aantasten, met schade voor mens en milieu als gevolg. 

Geen unieke oplossing

Volgens SodM moet de beschrijving van de methodologie en de verschillende methoden voor het bewaren van informatie en kennis in het RK&M-project de basis vormen voor de ontwikkeling van een strategie voor de geologische definitieve opslagplaatsen in Zweden voor gebruikte splijtstof en ander radioactief afval. Zij merkte op dat er geen wettelijke eis is dat een dergelijke strategie moet worden ontwikkeld om besluiten te kunnen nemen over de toelaatbaarheid krachtens de Zweedse milieuwetgeving en vergunningen krachtens de wet op nucleaire activiteiten. Wel moet een dergelijke strategie worden ontwikkeld tijdens het stapsgewijze proces dat volgt op een besluit over een vergunning uit hoofde van de wet op de nucleaire activiteiten. "Belangrijke factoren voor de toepassing van een strategie in Zweden zijn dat er in een vroeg stadium mee wordt begonnen en dat er verschillende actoren in het gebied met duidelijke verantwoordelijkheden bij worden betrokken", aldus de werkgroep. "Het doel van informatie- en kennisbehoud na sluiting kan samengevat worden uitgedrukt als het verkleinen van de kans op onbedoelde toekomstige menselijke impact op de bergingsfaciliteit en toekomstige generaties de kans geven om goed geïnformeerde beslissingen te nemen over de definitieve bergingsfaciliteit en de inhoud ervan", aldus het rapport. "Dit laatste kan bijvoorbeeld het geval zijn als het in de toekomst om redenen van hulpbronnen relevant zou zijn om de gebruikte splijtstof terug te halen of om indien nodig passende maatregelen te kunnen nemen om mens en milieu te beschermen in geval van onverwachte gebeurtenissen." "De kwestie van het bewaren van informatie en kennis moet niet alleen als een technische kwestie worden gezien, maar vanuit een breder perspectief; één maatschappelijke uitdaging waarbij technologische ontwikkeling in wisselwerking staat met organisatorische, sociale en culturele aspecten," aldus het SodM. "Sociale en culturele aspecten kunnen een groter potentieel hebben om de herinnering aan een definitieve bewaarplaats tot ver in de toekomst tot leven te brengen dan met technische oplossingen mogelijk is. Daarom is het belangrijk dat bij het vraagstuk van informatie- en kennisbewaring de deskundigheid uit vele verschillende wetenschapsgebieden wordt geïntegreerd en dat platforms worden gecreëerd waar natuur-samenleving en geesteswetenschappen elkaar kunnen ontmoeten met de bedoeling de kennis te vergroten over hoe een complexe boodschap in de toekomst moet kunnen worden doorgegeven."

"Het gaat om het bewaren van informatie voor toekomstige generaties, zodat zij de mogelijkheid hebben om bijvoorbeeld het gestorte kernafval op een stralingsveilige manier terug te nemen, mocht dat relevant worden", aldus Annika Bratt, medeauteur van het rapport. "Het is een omvangrijke taak die zich over lange perioden uitstrekt. Tegelijkertijd moet het werk nu beginnen." De vraag wat de juiste oplossing is, wekt grote belangstelling bij het publiek, merkte Carl-Henrik Pettersson, medeauteur van het rapport, op. "Er is echter geen unieke oplossing voor de manier waarop informatie- en kennisbewaring moet plaatsvinden, maar het gaat om de toepassing van verschillende methoden die elkaar op verschillende manieren aanvullen en zo goede mogelijkheden bieden om informatie en kennis in de toekomst door te geven." Voor de toekomst ziet het SodM dat de kwestie ook relevant is voor andere activiteiten met langlevend gevaarlijk afval, en ziet het de noodzaak van brede samenwerking met andere autoriteiten. Het zegt dat het ook belangrijk is dat de betrokken gemeenten goede mogelijkheden krijgen om deel te nemen aan de verdere werkzaamheden. "De gemeenten hebben een specifieke rol in die zin dat de betrokkenheid van de lokale gemeenschap in de gemeenten bestaat. De gemeenten kunnen bijdragen aan de praktische en concrete werkzaamheden die nodig zijn om informatie en kennis te verspreiden en door te geven", aldus Bratt.

Plannen voor opslagplaats

Het Zweedse bedrijf voor radioactief afvalbeheer Svensk Kärnbränslehantering AB (SKB) heeft in maart 2011 bij het SodM aanvragen ingediend voor de bouw van de eerste opslagplaats voor splijtstof en een inkapselingsfabriek in Zweden. De geïntegreerde faciliteit - de inkapselingsfabriek en de faciliteit voor tussentijdse opslag Clab in Oskarshamn - wordt in de aanvraag van SKB Clink genoemd. De aanvraag betreft de berging van 6000 capsules met in totaal 12 000 ton radioactief afval op een diepte van ongeveer 500 meter. SKB heeft ook een aanvraag ingediend om de opslagcapaciteit van de Clab-faciliteit uit te breiden van de huidige 8000 ton splijtstof tot 11.000 ton. In augustus kondigde de Zweedse regering haar besluit aan om een uitbreiding van de bestaande tijdelijke opslagplaats voor gebruikte splijtstof in Clab goed te keuren, terwijl de aanvraag voor een definitieve opslagplaats verder in overweging wordt genomen.

Gerelateerd nieuws

Voorop in oceaanonderzoek en -behoud: IAEA laboratoria in Monaco 60 jaar
Bron: IAEA5 oktober 2021
De milieulaboratoria van de IAEA in Monaco bestaan zestig jaar. De nucleaire technologiën die in de laboratoria worden gebruikt, spelen een belangrijke rol bij het behoud van de oceanen voor toekomstige generaties. Zo wordt in deze unieke laboratoria onderzocht wat de effecten zijn van radioactivite
Hervormingen in de energiesector van Mexico
Bron: World Nuclear News4 oktober 2021
Het Mexicaanse staatsbedrijf voor energie, de Comisión Federal de Electricidad (CFE), wordt een verticaal geïntegreerd staatsagentschap. Dit als gevolg van de door president Andrés Manuel López Obrador voorgestelde hervormingen. CFE is de eigenaar van de enige kerncentrale van het land, Laguna Verde
Energoatom bevestigt plannen voor vijf Westinghouse AP1000-reactoren in Oekraïne
Bron: NucNet4 oktober 2021
Oekraïne is van plan om als pilot een Westinghouse AP1000 kerncentrale te bouwen op de Khmelnitski kerncentrale site, gevolgd door nog vier eenheden op andere bestaande sites, met één eenheid per site. Dit zegt Petro Kotin, hoofd van de nationale nucleaire energiemaatschappij Energoatom.

Gerelateerd nieuws

De milieulaboratoria van de IAEA in Monaco bestaan zestig jaar. De nucleaire technologiën die in de laboratoria worden gebruikt, spelen een belangrijke rol bij het behoud van de oceanen voor toekomstige generaties. Zo wordt in deze unieke laboratoria onderzocht wat de effecten zijn van radioactivite
Het Mexicaanse staatsbedrijf voor energie, de Comisión Federal de Electricidad (CFE), wordt een verticaal geïntegreerd staatsagentschap. Dit als gevolg van de door president Andrés Manuel López Obrador voorgestelde hervormingen. CFE is de eigenaar van de enige kerncentrale van het land, Laguna Verde
Oekraïne is van plan om als pilot een Westinghouse AP1000 kerncentrale te bouwen op de Khmelnitski kerncentrale site, gevolgd door nog vier eenheden op andere bestaande sites, met één eenheid per site. Dit zegt Petro Kotin, hoofd van de nationale nucleaire energiemaatschappij Energoatom.
Nieuwsoverzicht